Problemy w żywieniu małych dzieci

Problemem dość często zgłaszanym przez rodziców są objawy związane z wielkością i jakością posiłków spożywanych przez ich dzieci. Argumentem na to jest porównywanie zjadanych ilości pokarmu przez rówieśników ich dzieci bez uwzględniana parametrów wzrostowo-wagowych. Istotna jest obiektywna ocena problemu, wykluczenie jego przyczyn wynikających z niewłaściwych zachowań lub zakwalifikowanie przyczyn organicznych. Należy wykluczyć zarówno zaburzenia połykania, jak i trawienia oraz zaburzenia wchłaniania. Niezwykle ważne są relacje emocjonalne rodzice-dziecko oraz sposoby stosowane w celu rozwiązania problemu ( m.in. presja, a nawet używanie siły, żeby dziecko zjadło wyznaczoną przez rodziców porcję).

Bardzo częstym zjawiskiem jest pomijanie tzw. „podjadania” między posiłkami. Przy ocenie bilansu całodobowego dziecka należy to uwzględnić.

Niepokojące objawy, trudności w żywieniu sprowadzać się mogą do objawów kaszlu, odruchów wymiotnych, nawracających infekcji dróg oddechowych. Objawy te mogą być związane z dysfunkcją na podłożu neurologicznym, np. mózgowe porażenie dziecięce. W przypadku chlustających wymiotów, ulewań i towarzyszącego niepokoju dziecka należy myśleć o problemach żołądkowo-przełykowych, częściej występujących u chłopców.

Nie bez znaczenia jest też stan dziecka po urodzeniu w kontekście dojrzałości płodu. Rodzice w swoich rozważaniach powinni zwrócić wagę na następujące elementy:

- czy następuje tzw. „przerywane karmienie” u niemowlaków z ostrym płaczem (kolki jelitowe),

- czy zbyt wielka aktywność dziecka nie zakłóca ciągłości karmienia,

- czy występuje lek przed karmieniem (możliwość przykrych skojarzeń dziecka),

- czy odrzucanie pokarmu jest wybiórcze.

Oceniając powyższy problem, należy wykluczyć również ewentualność zbyt wielkich oczekiwań rodziców w stosunku do możliwości dziecka przy uwzględnieniu jego wieku i wagi.

Stąd przy ocenie zaburzeń karmienia bardzo istotne jest stwierdzenie, czy krzywa wzrastania jest zadowalająca w odniesieniu do ostatecznej wysokości ciała przewidzianej na podstawie wzrostu rodziców. Ma to związek z genetyką.

PODSTAWOWE ZASADY PRZY KARMIENIU

- należy przede wszystkim stworzyć atmosferę normalności przy karmieniu dziecka,

- wyznaczyć stałe miejsce posiłku z zachowaniem godzin posiłków (z wyjątkiem niemowlaków karmionych na żądanie),

- zapewnić należy spokój w trakcie karmienia bez wychowywania podczas jedzenia,

- sposób rozdrabniania posiłków uzależnić od wieku dziecka bez zbytniego przedłużania (z uwagi na ryzyko wad zgryzu), jak również skracania etapu obecności pokarmu w jamie ustnej.

Wówczas bowiem pomijana jest pierwsza faza trawienia, co przekłada się ujemnie na produkcję enzymów trawiennych.

- o ilości posiłku decydować powinno dziecko,

- rodzice decydować powinni o tym, co i kiedy będzie jadło,

- bardzo ważne jest, by nie przedłużać w „nieskończoność” karmienia dziecka „aż wszystko zje”,

- w trakcie posiłków nie podawać innych płynów z wyjątkiem wody,

- dziecko powinno się zachęcać do samodzielności w trakcie posiłków,

- w przypadku istniejących zaburzeń sensorycznych dotyczących kubków smakowych sprowadzających się często do wybiórczego zjadania oraz wybierania posiłków o miękkiej konsystencji dzieci należy karmić często, w bardzo małej ilości. Tzw. „talerz rodziców” staje się psychologiczną zachętą do spożywania nowości.

dr Krystyna Mirska